नमस्कार मंडळी,
Festival information in marathi – आजच्या लेखामध्ये आपण भारतीय सणाची संपूर्ण माहिती जाणून घेणार आहोत. भारतामध्ये वर्षभरात अनेक सण साजरे केले जातात. यापैकी बरेचसे सन धर्माविषयी तर बरेचसे सण हे सांस्कृतिक पद्धतीने साजरे केले जातात.आजच्या लेखात आपण सांस्कृतिक आणि धर्मवीर या दोन्ही सण आणि उत्सवाबद्दल जाणून घेणार आहोत.Festival information in marathi या लेखामध्ये आपण भारतामध्ये वर्षभरात साजरा होणारे महत्त्वाच्या सणांविषयी माहिती घेणार आहोत.
![Festival information in marathi 1](https://marathidelight.com/wp-content/uploads/2023/12/Festival-information-in-marathi-1-1024x576.jpg)
भारतीय सणांची संपूर्ण माहिती | Festival information in marathi
अनुक्रमाणिका
- 1 भारतीय सणांची संपूर्ण माहिती | Festival information in marathi
- 2 प्रत्येक सणांमध्ये खाद्यपदार्थांचा आनंद | Culinary Delights
- 3 मकर संक्रांती | Makar Sankranti festival information in marathi | makar sankranti in 2024
- 4 26 जानेवारी प्रजासत्ताक दिन | 26th January Republic Day in India information in marathi
- 5 होळी | Holi festival information in marathi
- 6 गुढीपाडवा |Gudi Padwa festival information in marathi
- 7 नवरात्री |Navratri festival information in marathi
- 8 दिवाळी | Diwali information in marathi
- 9 रक्षाबंधन | Raksha Bandhan information in marathi
- 10 ईद | Eid information in marathi
- 11 दसरा | Dussehra information in marathi
सण हे आनंदाचे आणि उत्सवाचे प्रसंग आहेत ज्यात सांस्कृतिक, धार्मिक किंवा ऋतूनुसार येत असतात. विविध देशामध्ये किंवा विविध प्रदेशांमध्ये समुदायांमध्ये सणांचे स्वरूप मोठ्या प्रमाणात बदलते.प्रत्येक राज्यामध्ये, देशामध्ये साजरा केले जाणारे सण हे विविध प्रकारे साजरे केले जातात. प्रत्येक सण हा महत्त्वपूर्ण असतो. साजरा केला जाणारे प्रत्येक सणाचे वेगवेगळे महत्त्व असून वेगवेगळ्या ठिकाणी हे वेगवेगळ्या पद्धतीने साजरे केले जातात.
सांस्कृतिक सण | Cultural Significance
भारतामध्ये साजरा केला जाणारा प्रत्येक सणाला सांस्कृतिक महत्त्व असते. सणांमध्ये अनेकदा खोल सांस्कृतिक मुळे असतात आणि परंपरा, चालीरीती आणि वारसा जपण्यात ते महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. सर्व समुदायांसाठी एकत्र येण्याचे आणि सामायिक मूल्ये साजरे करण्याचे सांस्कृतिक सण हे अतिउत्कृष्ट प्रसंग आहेत.
धार्मिक सण | Religious Festivals
भारतामध्ये अनेक धर्मांमध्ये विविध प्रकारचे साजरे सण केले जातात. अनेक सणांना धार्मिक महत्त्व असते, जे विविध धर्मांच्या धार्मिक दिनदर्शिकेतील महत्त्वाच्या घटना दर्शवतात. उदाहरणांमध्ये ख्रिसमस, दिवाळी, ईद, हनुक्का आणि इस्टर यांचा समावेश आहे.
हंगामी सण | Seasonal Festivals
काही सण हे बदलत्या ऋतूंशी, निसर्गाचे पैलू, शेती किंवा खगोलशास्त्रीय घटना साजरे करणारे असतात. कापणीचे सण, संक्रांतीचे उत्सव आणि नवीन वर्षाचे सण ही त्याबद्दलची उदाहरणे आहेत.
आधुनिक सण | Modern Celebrations | Festival information in marathi
पारंपारिक सणांच्या व्यतिरिक्त, आधुनिक उत्सव आणि थीमवर आधारित कार्यक्रम उदयास आले आहेत. यामध्ये संगीत महोत्सव, चित्रपट महोत्सव आणि मनोरंजन आणि करमणुकीवर लक्ष केंद्रित करून सामुदायिक कार्यक्रमांचा समावेश आहे.
- सण हे संगीत, नृत्य आणि परफॉर्मन्स यांसारख्या कलात्मक अभिव्यक्तीचे प्रसंगी असतात. या उत्सवांमध्ये पारंपारिक संगीत आणि नृत्य प्रकार अनेकदा प्रदर्शित केले जातात.
- सण विशिष्ट विधी, समारंभ आणि पारंपारिक पद्धतींनी पार पडले जातात,यामध्ये प्रार्थना, मिरवणूक, दिवे लावणे, घरे सजवणे आणि विशेष पोशाख यांचा देखील समावेश असतो.
- आजूबाजूच्या परिसरातील किंवा आजूबाजूच्या प्रदेशातील लोक मिळून जेव्हा एखाद्या उत्सव साजरा करतात, तेव्हा तो सुद्धा एक सामाजिक मेळावा सामाजिक सण म्हणून साजरा केला जातो.मग ते कौटुंबिक पुनर्मिलन, मेजवानी आणि सांप्रदायिक मिळावे असो.
- प्रत्येक सणाची आणि उत्सवाची सजावट, रंगीबेरंगी दिवे आणि अलंकार परिधान करणे ही प्रत्येक सणामधील वैशिष्ट्ये आहेत. ते उत्सवाच्या वातावरणात भर घालतात आणि दृष्यदृष्ट्या आनंदाचे वातावरण तयार करतात.
- अनेक सणांमध्ये प्रेम, सद्भावना आणि औदार्य म्हणून भेटवस्तूंची देवाणघेवाण होते. ही प्रथा सामाजिक बंधने मजबूत करते आणि कृतज्ञता व्यक्त करते.
- अनेक ठिकाणी, प्रमुख सण सार्वजनिक सुट्ट्या म्हणून पाळले जातात, ज्यामुळे लोकांना कामातून वेळ काढून उत्सवात सहभागी होता येते.
- जगभरातील काही सुप्रसिद्ध सणांमध्ये ख्रिसमस, दिवाळी, ईद अल-फित्र, हनुक्का, चंद्र नववर्ष, थँक्सगिव्हिंग, होळी, कार्निव्हल आणि बरेच काही समाविष्ट आहे. प्रत्येक सणाचे स्वतःचे महत्त्व असते आणि लोकांना आनंद आणि उत्सवाच्या भावनेने एकत्र आणते.
प्रत्येक सणांमध्ये खाद्यपदार्थांचा आनंद | Culinary Delights
भारतामध्ये साजरा केला जाणाऱ्या प्रत्येक सणांमध्ये खाद्यपदार्थ महत्त्वाची भूमिका बजावतात. विशेष पदार्थ तयार केले जातात आणि सणाचे जेवण कुटुंब आणि मित्रांसह सामायिक केले जाते. काही सणांमध्ये पारंपारिक पदार्थांचा संबंध असतो.
भारतीय सणांची संपूर्ण माहिती | Festival information in marathi
भारतामध्ये प्रत्येक धर्माचे लोक हे आपापल्या संस्कृती प्रमाणे विविध सण साजरी करतात.भारतामध्ये सर्व लोक थाटामाटाने एकत्रित येऊन सण साजरे करतात.चला तर मग आता आपण बघूया भारतामध्ये कोण कोणते सण साजरे केले जातात.
मकर संक्रांती | Makar Sankranti festival information in marathi | makar sankranti in 2024
मकर संक्रांती हा एक हिंदू सण आहे जो भारत आणि नेपाळच्या विविध भागांमध्ये साजरा केला जातो, जो सूर्याचे मकर राशीत (मकर) संक्रमण चिन्हांकित करतो. हा सण सहसा 14 किंवा 15 जानेवारी रोजी साजरा केला जातो.मकर संक्रांति हा सण हिवाळ्यातील संक्रांतीचा शेवट आणि दीर्घ दिवसांची सुरुवात दाखवितो.
मकर संक्रांती सामान्यत: 14 जानेवारी किंवा 15 जानेवारी रोजी साजरी केली जाते, परंतु तारीख थोडी बदलू शकते. हे हिवाळ्यातील संक्रांतीसह महिन्याच्या शेवटी आणि अधिक दिवसांच्या सुरुवातीस चिन्हांकित करते, जे उबदार हवामानाच्या आगमनाचे प्रतीक आहे.हा सण सौर कॅलेंडरवर आधारित आहे आणि तो सूर्याच्या मकर राशीत (मकर) संक्रमणाचे स्मरण करतो.
अनेक प्रदेशात मकर संक्रांत हा सुगीचा सण म्हणूनही साजरा केला जातो. शेतकरी यशस्वी कापणीबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करतात आणि पुढील कृषी हंगाम समृद्धीसाठी प्रार्थना करतात.मकर संक्रांतीशी संबंधित सर्वात लोकप्रिय परंपरांपैकी एक म्हणजे पतंग उडवणे. सर्व वयोगटातील लोक मैत्रीपूर्ण पतंग उडवण्याच्या स्पर्धेत सहभागी होतात आणि आकाश रंगीबेरंगी पतंगांनी भरलेले असते.
![Makar Sankranti festival information in marathi](https://marathidelight.com/wp-content/uploads/2023/12/Makar-Sankranti-festival-information-in-marathi-1024x576.jpg)
या सणाला धार्मिक महत्त्व आहे आणि बरेच लोक नद्यांमध्ये, विशेषतः गंगेत पवित्र स्नान करतात. असे मानले जाते की या काळात स्नान केल्याने पाप साफ होते.मकर संक्रांतीच्या वेळी तीळ आणि गुळाच्या मिठाईसह विशेष पदार्थ तयार केले जातात. काही प्रदेशांमध्ये, “तिळगुळ” (तीळ आणि गूळ) नावाच्या डिशची कुटुंब आणि मित्रांमध्ये देवाणघेवाण केली जाते.
मकर संक्रांतीला बोनफायर पेटवले जातात आणि सामुदायिक मेळावे होतात, विशेषत: ज्या प्रदेशात मकर संक्रांत लोहरी म्हणून साजरी केली जाते. हिवाळ्याचा हंगाम संपला म्हणून लोक बोनफायरभोवती गातात आणि नाचतात.काही ग्रामीण भागात, गुरेढोरे, विशेषत: गायी आणि बैल, शेतीतील त्यांच्या भूमिकेबद्दल कृतज्ञतेचे प्रतीक म्हणून सजवले जातात आणि त्यांची पूजा केली जाते.
मकर संक्रांती उत्सवादरम्यान सांस्कृतिक कार्यक्रम, पारंपारिक संगीत आणि नृत्य सादरीकरणाचे आयोजन केले जाते. समुदायांनी एकत्र येऊन उत्सवाचा आनंद लुटण्याची ही वेळ असते.मकर संक्रांत हा दान आणि दानासाठी शुभ काळ मानला जातो. या सणाच्या वेळी बरेच लोक कमी भाग्यवानांना देण्याचे निवडतात.
मकर संक्रांती हा एक सण आहे जो हिवाळ्यापासून वसंत ऋतूकडे जाण्याचे प्रतीक आहे आणि भारताच्या विविध भागांमध्ये उत्साह, आनंद आणि सांस्कृतिक समृद्धीने साजरा केला जातो.
मकर संक्रांति सणाचे प्रादेशिक भिन्नता | Makar Sankranti Regional Variations
मकर संक्रांती भारतातील विविध प्रदेशात वेगवेगळ्या नावाने साजरी केली जाते. दक्षिण भारतात याला पोंगल तर पंजाबमध्ये लोहरी म्हणतात. आसाममध्ये, हे माघ बिहू म्हणून ओळखले जाते, आणि पश्चिम बंगालमध्ये, पौष संक्रांती किंवा मकर संक्रांती म्हणून साजरी केली जाते.
26 जानेवारी प्रजासत्ताक दिन | 26th January Republic Day in India information in marathi
भारतामध्ये साजरे केले जाणारे उत्सवांपैकी 26 जानेवारी ही एक महत्त्वाची तारीख आहे.२६ जानेवारी हा दिवस भारतात प्रजासत्ताक दिन म्हणून साजरा केला जातो.
1950 मध्ये तो दिवस आहे जेव्हा भारत सरकार कायदा (1935) ला गव्हर्निंग दस्तऐवज म्हणून बदलून भारताची राज्यघटना लागू झाली. हा दिवस राष्ट्रीय सुट्टी म्हणून पाळला जातो आणि देशभक्तीच्या उत्साहाने साजरा केला जातो. मुख्य कार्यक्रम राजधानी नवी दिल्ली येथे आयोजित केला जातो, ज्यामध्ये देशाचे लष्करी सामर्थ्य, सांस्कृतिक विविधता आणि उपलब्धी दर्शविणारी भव्य परेड होते.
![26th January Republic Day in India information in marathi](https://marathidelight.com/wp-content/uploads/2023/12/26th-January-Republic-Day-in-India-information-in-marathi-1024x576.jpg)
26 जानेवारी 1950 रोजी भारतीय संविधानाचा स्वीकार करण्यात आला. 26 जानेवारी 1950 रोजी, भारताने औपचारिकपणे आपली राज्यघटना स्वीकारली आणि देशाला सार्वभौम, समाजवादी, धर्मनिरपेक्ष आणि लोकशाही प्रजासत्ताक बनवले. या दिवशी भारताचे पहिले राष्ट्रपती म्हणून डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांनी शपथ घेतली.
संविधान स्वीकारण्यासाठी २६ जानेवारीच्या निवडीला ऐतिहासिक महत्त्व आहे. याच दिवशी 1930 मध्ये महात्मा गांधींच्या नेतृत्वाखाली भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसने पूर्ण स्वराज किंवा ब्रिटिश राजवटीपासून संपूर्ण स्वातंत्र्याची घोषणा केली होती.
भारतातील प्रजासत्ताक दिनाच्या सोहळ्यामध्ये नवी दिल्लीतील राजपथावर भव्य परेडचा समावेश होतो, ज्यामध्ये लष्करी सामर्थ्य, सांस्कृतिक वारसा आणि देशाच्या विविध परंपरांचे प्रदर्शन होते. भारताचे राष्ट्रपती राष्ट्रध्वज फडकावतात आणि समारंभात विविध पुरस्कार आणि सन्मान प्रदान केले जातात.
लष्करी परेडबरोबरच, प्रजासत्ताक दिनाच्या सोहळ्यांमध्ये सांस्कृतिक कार्यक्रम, लोकनृत्ये आणि विविध राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रतिनिधित्व करणारी झलक दाखवली जाते. शाळा, महाविद्यालये आणि विविध संस्था देखील या प्रसंगी सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित करतात.
29 जानेवारी रोजी बीटिंग रिट्रीट समारंभाने या उत्सवाची सांगता होईल. हा समारंभ नवी दिल्लीतील विजय चौक येथे होतो आणि त्यात भारतीय सैन्याच्या तीन पंखांचा समावेश आहे ज्यात त्यांचे संगीत पराक्रम प्रदर्शित केले जातात.
देशभरात, प्रजासत्ताक दिनी, शाळा, सरकारी कार्यालये आणि सार्वजनिक ठिकाणी ध्वजारोहण समारंभ आयोजित केले जातात. राष्ट्रध्वज उंचावला जातो आणि प्रसंगी सन्मान म्हणून देशभक्तीपर गीते गायली जातात.
प्रजासत्ताक दिन साजरा करण्यासाठी भारतभरातील लोक सार्वजनिक मेळावे, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि सामुदायिक कार्यक्रमांमध्ये सहभागी होतात. संविधानातील तत्त्वे आणि राष्ट्राला आकार देणाऱ्या मूल्यांवर नागरिकांनी चिंतन करण्याची हीच वेळ असते.एकंदरीत, २६ जानेवारी हा भारतातील राष्ट्रीय अभिमानाचा आणि एकतेचा दिवस आहे, जो संविधानाचा स्वीकार आणि प्रजासत्ताक म्हणून देशाचा दर्जा स्मरणार्थ आहे.
होळी | Holi festival information in marathi
होळी हा एक उत्साही आणि आनंदी हिंदू सण आहे जो प्रामुख्याने भारत आणि नेपाळमध्ये साजरा केला जातो. हे वसंत ऋतूचे आगमन आणि वाईटावर चांगल्याचा विजय दर्शवते. होळी त्याच्या उत्साही आणि रंगीबेरंगी उत्सवांसाठी ओळखली जाते, जिथे लोक रंगीत पावडर आणि पाण्याने खेळतात.
होळी फाल्गुनच्या हिंदू महिन्यात पौर्णिमेच्या दिवशी साजरी केली जाते, जी सामान्यतः मार्चमध्ये येते. होळीच्या पूर्वसंध्येला होलिका दहन (होलिकाचे दहन) हा सण दोन दिवसांचा असतो.सणाची सुरुवात होलिका दहनाने होते, जिथे वाईटावर चांगल्याच्या विजयाचे प्रतीक म्हणून आग लावली जाते. लोक आगीभोवती जमतात, धार्मिक विधी करतात आणि गातात आणि नाचतात.
![Holi festival information in marathi](https://marathidelight.com/wp-content/uploads/2023/12/Holi-festival-information-in-marathi-1024x576.jpg)
होळीचा मुख्य दिवस “रंगवाली होळी” म्हणून ओळखला जातो, जेथे लोक रंगीत पावडर (गुलाल) आणि पाणी फेकण्यात मग्न असतात. सहभागी रस्त्यावर, उद्याने आणि मोकळ्या जागांमधून एकमेकांचा पाठलाग करतात, एकमेकांवर आनंदाने रंग लावतात.रंगांचा दृश्य प्रभाव वाढविण्यासाठी सहभागी पांढरे कपडे घालतात. ह्या पांढऱ्या पोषकावर रंगीत रंगांनी वर्षाव करतात.
होळीचे खास स्वादिष्ट पदार्थ तयार केले जातात आणि पारंपारिक पेय जसे की थंडाई (नट आणि मसाल्यांनी मिसळलेले दूध-आधारित पेय) चा आनंद घेतला जातो. कुटुंब आणि मित्रांमध्ये मिठाई आणि स्नॅक्सची देवाणघेवाण केली जाते.
होळी साजरी करताना संगीत, नृत्य आणि उत्सवी मेळावे असतात. पारंपारिक लोकगीते (होळीची गाणी किंवा “होळी की गीत”) गायली जातात आणि लोक ढोल आणि संगीताच्या तालावर नाचतात.होळी हा सामुदायिक सण आहे जो लोकांना एकत्र आणतो. सार्वजनिक ठिकाणे, रस्ते आणि परिसर हे उत्सवाचे जिवंत केंद्र बनतात, एकता आणि आनंदाची भावना वाढवतात.
होळीला सांस्कृतिक आणि पौराणिक महत्त्व आहे. हे प्रल्हाद आणि होलिकाच्या कथेसह विविध पौराणिक कथांशी संबंधित आहे, जे वाईट शक्तींवर भक्ती आणि धार्मिकतेच्या विजयाचे प्रतीक आहे.होळी ही सामाजिक अडथळ्यांच्या पलीकडे जाते आणि सर्व वयोगटातील, पार्श्वभूमी आणि सामाजिक स्थितीचे लोक एकत्र येऊन उत्सव साजरा करतात. हे सामाजिक एकोपा आणि एकतेची भावना वाढवते.
भारतातील वेगवेगळ्या प्रदेशांमध्ये होळीशी संबंधित त्यांच्या खास प्रथा आणि परंपरा आहेत. उदाहरणार्थ, मथुरा आणि वृंदावनमध्ये, उत्सव विशेषतः भव्य आहेत, आणि पारंपारिक लाठमार होळीमध्ये स्त्रिया खेळकरपणे पुरुषांना लाठी मारतात.होळी हा केवळ रंगांचा उत्सवच नाही तर नूतनीकरणाचा, आनंदाचा आणि सामाजिक बंध दृढ करण्याचाही उत्सव आहे.
पर्यावरणपूरक होळी | Eco-Friendly Holi
अलीकडच्या काळात पर्यावरणपूरक होळी साजरी करण्यावर भर दिला जात आहे. पर्यावरणावरील प्रभाव कमी करण्यासाठी लोकांना नैसर्गिक आणि सेंद्रिय रंग वापरण्यास प्रोत्साहित केले जाते.
गुढीपाडवा |Gudi Padwa festival information in marathi
गुढी पाडवा, ज्याला मराठी नववर्ष म्हणूनही ओळखले जाते, हा एक हिंदू सण आहे जो भारताच्या महाराष्ट्र राज्यात आणि भारताच्या इतर भागात साजरा केला जातो. हे पारंपारिक हिंदू चंद्र कॅलेंडर वर्षाची सुरुवात दाखविते.
गुढीपाडवा हा विशेषत: चैत्र महिन्याच्या पहिल्या दिवशी साजरा केला जातो, जो ग्रेगोरियन कॅलेंडरनुसार मार्च किंवा एप्रिलमध्ये येतो. हे मराठी आणि कोकणी कॅलेंडरमध्ये नवीन वर्षाची सुरुवात दर्शवते.
सजवलेल्या खांबाची किंवा बांबूची काठी असलेल्या गुढीची स्थापना करून हा सण साजरा केला जातो. गुढीच्या शीर्षस्थानी चमकदार रेशमी कापड, कडुलिंबाची पाने, आंब्याची पाने, फुलांच्या माळा, धातूचे भांडे अशा विविध शुभ वस्तू बांधल्या जातात. त्यानंतर घराबाहेर गुढी उभारली जाते.
![Gudi Padwa festival information in marathi](https://marathidelight.com/wp-content/uploads/2023/12/Gudi-Padwa-festival-information-in-marathi-1024x576.jpg)
गुढी हे मराठा योद्धा राजा छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या मुघलांवर विजय मिळविलेल्या विजयाच्या सन्मानार्थ उभारलेल्या विजयाचे किंवा ध्वजाचे प्रतीक मानले जाते. हे वाईटावर चांगल्याचा विजय देखील दर्शवते.गुढीपाडवा सण साजरा करण्यासाठी गुढीचे प्रतीक असणारा हा क्षण आहे.
गुढीपाडव्याला, लोक लवकर उठतात, स्नान करतात आणि त्यांची घरे सजवतात. गुढी एका प्रमुख ठिकाणी सहसा सूर्योदयाकडे तोंड करून उभी केली जाते. या दिवशी कडुलिंबाच्या पानांचे सेवन करणे ही एक सामान्य प्रथा आहे, जे येत्या वर्षात आनंद आणि दु:ख दोन्ही स्वीकारण्याचे प्रतीक आहे.
गुढीपाडव्याच्या दिवशी खास पारंपरिक पदार्थ बनविले जातात जसे की, पुरण पोळी, एक गोड फ्लॅटब्रेड आणि श्रीखंड, गोड दही-आधारित मिष्टान्न, या उत्सवात सामान्यतः बनवले जातात.हा सण कुटुंबांना एकत्र आणतो, आणि लोक एकमेकांच्या घरी भेटी देऊन शुभेच्छा आणि शुभेच्छांची देवाणघेवाण करतात.
हा आनंदोत्सव आहे.गुढीपाडव्यानिमित्त महाराष्ट्राच्या विविध भागात सांस्कृतिक कार्यक्रम, मिरवणुका आणि कार्यक्रम होतात. पारंपारिक संगीत, नृत्य आणि लोक सादरीकरण सणाच्या वातावरणात भर घालतात.
गुढीपाडव्याला लोक पारंपारिक वेशभूषा करतात. स्त्रिया बर्याचदा चमकदार आणि रंगीबेरंगी साड्या घालतात आणि पुरुष पारंपारिक कुर्ता-पायजमा घालतात.महाराष्ट्रात गुढीपाडवा हा नवीन उपक्रम सुरू करण्यासाठी किंवा मोठी खरेदी करण्यासाठी शुभ दिवस मानला जातो. या दिवशी अनेक व्यवसाय आणि दुकानांचे उद्घाटन केले जाते.
गुढीपाडव्याला सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक महत्त्व आहे आणि तो नूतनीकरण आणि समृद्धीच्या भावनेने साजरा केला जातो. हा सण वसंत ऋतूची सुरुवात, नवीन जीवन आणि वाढीचा हंगाम दर्शवतो.
![Gudi Padwa festival information in marathi 2](https://marathidelight.com/wp-content/uploads/2023/12/Gudi-Padwa-festival-information-in-marathi-2-1024x576.jpg)
गुढीपाडवा केवळ महाराष्ट्रातच साजरा केला जात नाही तर भारताच्या इतर भागातही वेगवेगळ्या नावांनी साजरा केला जातो, जसे की कर्नाटक आणि आंध्र प्रदेशातील उगादी आणि सिंधी समाजातील चेटी चंद. हा सण भारतातील समृद्ध सांस्कृतिक विविधता आणि नवीन वर्षाचे सकारात्मकतेने आणि उत्साहाने स्वागत करण्याचे महत्त्व प्रतिबिंबित करतो.
नवरात्र हा एक हिंदू सण आहे जो नऊ रात्री साजरा केला जातो, देवी दुर्गा आणि तिच्या नऊ रूपांच्या पूजेला समर्पित आहे. हा सण सामान्यत: हिंदू महिन्यात अश्विन (सप्टेंबर किंवा ऑक्टोबर) मध्ये येतो आणि वाईटावर चांगल्याचा विजय दर्शवतो.नवरात्री नऊ रात्री दहा दिवसांची असते. हिंदू दिनदर्शिकेनुसार हे सहसा अश्विन महिन्यात येते. दहाव्या दिवशी दसरा साजरा करून उत्सवाची सांगता होते.
नवरात्री प्रामुख्याने देवी दुर्गाला समर्पित आहे, जी तिच्या विविध रूपांमध्ये पूज्य आहे- शैलपुत्री, ब्रह्मचारिणी, चंद्रघंटा, कुष्मांडा, स्कंदमाता, कात्यायनी, कालरात्री, महागौरी आणि सिद्धिदात्री. नवरात्रीचा प्रत्येक दिवस देवीच्या विशिष्ट स्वरूपाच्या उपासनेशी संबंधित आहे.नवरात्रीत भक्त उपवास करतात आणि विशेष पूजा (विधीपूजा) मध्ये भाग घेतात. बरेच लोक या काळात हलके खाणे पसंत करतात आणि काही पदार्थ खाणे टाळतात.
नवरात्रीच्या मुख्य आकर्षणांपैकी एक म्हणजे गरबा आणि दांडिया रासचे पारंपारिक लोकनृत्य. रंगीबेरंगी पारंपारिक पोशाख परिधान केलेले लोक, नाचण्यासाठी आणि उत्सव साजरा करण्यासाठी सामुदायिक ठिकाणी जमतात. गरब्यात गोलाकार नृत्याच्या हालचालींचा समावेश असतो, तर दांडिया रासमध्ये लाठ्यांसह नृत्याचा समावेश असतो.
![Navratri festival information in marathi](https://marathidelight.com/wp-content/uploads/2023/12/Navratri-festival-information-in-marathi-1024x576.jpg)
नवरात्री संपूर्ण भारतात प्रादेशिक भिन्नतेसह साजरी केली जाते. गुजरातमध्ये, हा एक मोठा सण आहे ज्यामध्ये जोरदार गरबा आणि दांडिया साजरा केला जातो. पश्चिम बंगालमध्ये, दुर्गा पूजा हा नवरात्रोत्सवाचा प्रमुख भाग आहे.
पश्चिम बंगालमध्ये नवरात्रीचे शेवटचे चार दिवस दुर्गापूजा म्हणून साजरे केले जातात. दुर्गा देवीच्या कलात्मक मूर्तींचे प्रदर्शन करणारे विस्तृत पँडल (तात्पुरती रचना) उभारले आहेत. हा उत्सव सांस्कृतिक कार्यक्रम, मिरवणुका आणि सामुदायिक मेळाव्याद्वारे चिन्हांकित केला जातो.
नवरात्रीची सांगता दसऱ्याच्या उत्सवाने होते, ज्याला विजयादशमी असेही म्हणतात. हे राक्षस राजा रावणावर भगवान रामाच्या विजयाचे प्रतीक आहे, वाईटावर चांगल्याच्या विजयाचे प्रतीक आहे. या घटनेची आठवण म्हणून अनेक ठिकाणी रावणाच्या पुतळ्यांचे दहन केले जाते.
भक्त देवीसाठी प्रसाद म्हणून विशेष पदार्थ तयार करतात. या प्रसादाचे नंतर समाजातील सदस्यांमध्ये वाटप केले जाते. काही लोकप्रिय पदार्थांमध्ये काळा चना, पुरी, हलवा आणि इतर मिठाई यांचा समावेश होतो.नवरात्रीच्या काळात घरे आणि सार्वजनिक जागा रंगीबेरंगी सजावट, दिवे आणि फुलांनी सजल्या जातात. देवीच्या पूजेसाठी मंदिरे सुशोभित केलेली आहेत.
नवरात्री हा केवळ सांस्कृतिक आणि सामाजिक उत्सवच नाही तर त्याचे आध्यात्मिक महत्त्वही आहे. आत्मचिंतन, प्रार्थना आणि दैवी स्त्री शक्तीचे आशीर्वाद मिळविण्याची ही वेळ असते.नवरात्र हा एक सण आहे जो समुदायांना एकत्र करतो, सांस्कृतिक समृद्धी वाढवतो आणि संपूर्ण भारतभर भक्ती आणि उत्सवाची भावना निर्माण करतो. हा असा उत्सव आहे जेव्हा लोक एकत्र येऊन पूजा करतात, नृत्य करतात आणि आनंद आणि उत्सवाच्या भावनेने आनंद करतात.
दिवाळी | Diwali information in marathi
दिवाळी, ज्याला दीपावली असेही म्हणतात, हा सर्वात मोठ्या प्रमाणावर साजरा केला जाणारा हिंदू सण आहे जो अंधारावर प्रकाशाचा, वाईटावर चांगला आणि अज्ञानावर ज्ञानाचा विजय दर्शवतो. हा उत्सव पाच दिवस चालतो आणि जगभरातील लाखो लोक हा सण साजरा करतात.
दिवाळी कार्तिक महिन्याच्या 15 व्या दिवशी साजरी केली जाते, जी सहसा ऑक्टोबर किंवा नोव्हेंबरमध्ये येते. हा उत्सव पाच दिवस चालतो, प्रत्येक दिवसाला सांस्कृतिक आणि धार्मिक महत्त्व असते.तेलाचे दिवे (दिये), मेणबत्त्या आणि सजावटीचे दिवे लावण्याच्या पारंपारिक पद्धतीमुळे दिवाळीला “दिव्यांचा सण” म्हणून संबोधले जाते. रोषणाई अंधारावर प्रकाशाच्या विजयाचे प्रतीक असल्याचे मानले जाते.
![Diwali information in marathi](https://marathidelight.com/wp-content/uploads/2023/12/Diwali-information-in-marathi-1024x576.jpg)
दिवाळीला विविध धार्मिक आणि पौराणिक संबंध असतात. हे राक्षस राजा रावणाचा पराभव करून वनवासातून प्रभू राम, त्यांची पत्नी सीता आणि भाऊ लक्ष्मणासह परत आल्याचे स्मरण करते. हे नरकासुर राक्षसावर भगवान कृष्णाच्या विजयाचे चिन्ह देखील आहे.
दिवाळीचा मुख्य दिवस संपत्ती आणि समृद्धीची देवी लक्ष्मीच्या पूजेला समर्पित आहे. देवीच्या स्वागतासाठी घरे आणि व्यवसाय असलेले ठिकाण स्वच्छ आणि सजवले जातात. विशेष पूजा (विधी पूजा) केली जाते आणि देवी लक्ष्मी चा आशीर्वाद घेतला जातो.दिवाळीच्या सणांमध्ये रंगीबेरंगी रांगोळी (मजल्यावर तयार केलेली सजावटीची कला), फुले आणि दिव्यांनी घरांची सजावट समाविष्ट असते. उत्सवाचे आणि स्वागतार्ह वातावरण निर्माण केली जाते.
दिवाळी दरम्यान विविध प्रकारचे मिठाई आणि फराळ तयार केले जातात आणि कुटुंबे शेजारी आणि मित्रांसह या स्वादिष्ट पदार्थांची देवाणघेवाण करतात. लोकप्रिय मिठाईंमध्ये लाडू, बर्फी,शेव,चिवडा आणि जिलेबी यांचा समावेश होतो.फटाके हा दिवाळी उत्सवाचा पारंपारिक भाग आहे.
ध्वनी आणि प्रकाशाचे प्रदर्शन वाईट आत्म्यांना दूर ठेवतात असे मानले जाते. तथापि, फटाक्यांच्या अतिवापराशी संबंधित पर्यावरणीय परिणाम आणि सुरक्षेच्या समस्यांबद्दल जागरूकता वाढत आहे.दिवाळीत भेटवस्तूंची देवाणघेवाण करणे ही एक सामान्य गोष्ट आहे. कुटुंब आणि मित्र प्रेम आणि सद्भावना म्हणून भेटवस्तू शेअर करतात. या वेळी गरजूंना देणे आणि धर्मादाय करण्यासाठी योगदान देण्याची प्रथा आहे.
दिवाळी हा कौटुंबिक पुनर्मिलनचा उत्सव आहे. कुटुंबे एकत्र येऊन पूजा करतात, जेवण करतात आणि सणाच्या कार्यक्रमात सहभागी होतात. हे कौटुंबिक बंध मजबूत करते आणि एकतेची भावना वाढवते.दिवाळी फक्त घरातच नाही तर सार्वजनिक ठिकाणी आणि समाजातही साजरी केली जाते. अनेक शहरे उत्सव साजरा करण्यासाठी सांस्कृतिक कार्यक्रम, परेड आणि प्रकाश प्रदर्शन आयोजित करतात.
नवीन सुरुवात करण्यासाठी दिवाळी हा शुभ काळ मानला जातो आणि अनेक व्यवसाय या दिवशी त्यांचे आर्थिक वर्ष सुरू करतात. ही एक वेळ आहे जेव्हा लोक पारंपारिकपणे त्यांचे खाते सेटल करतात आणि नवीन सुरुवात करतात.
दिवाळी हा आनंदाचा, प्रकाशाचा आणि सकारात्मकतेचा उत्सव आहे. हे कोणत्याही विशिष्ट प्रदेश किंवा समुदायापुरते मर्यादित नाही आणि विविध पार्श्वभूमी आणि धर्माच्या लोकांनी स्वीकारले आहे. हा सण भारतातील सांस्कृतिक विविधता प्रतिबिंबित करतो आणि प्रेम, करुणा आणि चांगुलपणाचा विजय या मूल्यांवर भर देतो.
रक्षाबंधन | Raksha Bandhan information in marathi
रक्षाबंधन,हा सण सामान्यतः राखी म्हणून ओळखले जाते, हा एक हिंदू सण आहे जो भाऊ आणि बहिणींमधील प्रेम आणि संरक्षणाचा बंध साजरा करतो. बहिणीने तिच्या भावाच्या मनगटाभोवती राखी म्हणून ओळखला जाणारा पवित्र धागा बांधून हा सण साजरा केला जातो.रक्षाबंधन हा सण सामान्यतः श्रावण महिन्यातील पौर्णिमेच्या दिवशी साजरा केला जातो, जो जुलै किंवा ऑगस्टमध्ये येतो. विशिष्ट तारीख प्रत्येक वर्षी बदलते.
![Raksha Bandhan information in marathi](https://marathidelight.com/wp-content/uploads/2023/12/Raksha-Bandhan-information-in-marathi-1024x576.jpg)
रक्षा बंधनाचा अर्थ “रक्षा” म्हणजे संरक्षण, आणि “बंधन” म्हणजे बंधन. रक्षाबंधन म्हणजे भावंडांमधील संरक्षण आणि प्रेमाचे बंध.
रक्षाबंधनाच्या मध्यवर्ती विधीमध्ये बहिणीने भावाच्या मनगटाभोवती राखी बांधली जाते, जो सजावटीचा धागा आहे. हे कृत्य तिचे प्रेम आणि त्याच्या कल्याणासाठी प्रार्थना यांचे प्रतीक आहे. त्या बदल्यात, भाऊ आपल्या बहिणीचे संरक्षण आणि काळजी घेण्याचे वचन देतो.
सणाआधी विविध रंगीबेरंगी आणि सुशोभित राख्यांनी बाजारपेठा भरल्या जातात. बहिणी अनेकदा त्यांच्या भावांसाठी खास राख्या निवडतात किंवा बनवतात. भेटवस्तू, मिठाई आणि नवीन कपड्यांच्या खरेदीने उत्सवाचे वातावरण वाढले आहे.बहिणीने तिच्या भावासाठी पूजा (पूजा) करून विधी सुरू होतो. आरती (प्रकाशासह धार्मिक विधी) केली जाते आणि बहीण तिच्या भावाच्या कपाळावर तिलक लावते. त्यानंतर तिच्या आरोग्यासाठी प्रार्थना करताना ती राखी बांधते.
राखी बांधण्याच्या समारंभानंतर, भाऊ आणि बहिणी प्रेम आणि कौतुकाचे प्रतीक म्हणून भेटवस्तूंची देवाणघेवाण करतात. भावांना भेटवस्तू देणे हे सामान्य आहे, अनेकदा पैशाच्या स्वरूपात किंवा बहिणीला हवी असलेली वस्तू याची देवाण-घेवाण करतात.
रक्षाबंधन साजरे करण्यासाठी कुटुंबे एकत्र येतात. मेजवानी तयार केली जातात आणि पारंपारिक मिठाई आणि पदार्थ सामायिक केले जातात. हा दिवस आनंदी कौटुंबिक मेळाव्याद्वारे चिन्हांकित केला जातो.
पवित्र धागा अर्थात राखीमध्ये संरक्षणात्मक गुण असतात असे मानले जाते. हे आपल्या बहिणीचे रक्षण करण्याच्या भावाच्या वचनबद्धतेचे प्रतीक म्हणून पाहिले जाते आणि बहिणी त्या बदल्यात आपल्या भावांच्या कल्याणासाठी आणि समृद्धीसाठी प्रार्थना करतात.
रक्षाबंधनामध्ये पारंपारिकपणे जैविक बंधू आणि बहिणींचा समावेश असतो, तर हा सण चुलत भाऊ, जवळचे मित्र आणि अगदी गैर-जैविक नातेसंबंधांमध्ये देखील साजरा केला जातो जेथे संरक्षणात्मक बंधन असते.
समकालीन काळात, रक्षाबंधन विकसित झाले आहे, आणि सण सर्जनशीलता आणि उत्साहाने साजरा केला जातो. अनेक लोक त्यांच्या बंधू आणि बहिणींना राख्या आणि भेटवस्तू पाठवतात जे भौगोलिकदृष्ट्या दूर असू शकतात.
रक्षाबंधन हा धागा बांधण्याच्या शारीरिक कृतीच्या पलीकडे जातो; ते भावनिक बंध आणि भावंडांमधील आजीवन वचनबद्धतेचे प्रतिनिधित्व करते. हा सण कौटुंबिक नातेसंबंधांचे महत्त्व अधिक दृढ करतो.
![Raksha Bandhan information in marathi 1](https://marathidelight.com/wp-content/uploads/2023/12/Raksha-Bandhan-information-in-marathi-1-1024x576.jpg)
रक्षाबंधन हा एक हृदयस्पर्शी उत्सव आहे जो भाऊ आणि बहिणींमधील संबंध मजबूत करतो, प्रेम, संरक्षण आणि परस्पर आदर वाढवतो. हा सण भारतीय समाजात खोलवर रुजलेल्या सांस्कृतिक आणि भावनिक मूल्यांना प्रतिबिंबित करतो.
ईद | Eid information in marathi
ईद, ज्याला ईद अल-फित्र असेही म्हटले जाते, जगभरातील मुस्लिमांनी साजरा केला जाणारा सर्वात महत्वाचा इस्लामिक सण आहे.या सणांमध्ये उपवासाचा पवित्र महिना, रमजानच्या शेवटी चिन्हांकित करते. ईद हा आनंद, कृतज्ञता आणि सांप्रदायिक उत्सवाचा काळ आहे.
ईदची तारीख चंद्र इस्लामिक कॅलेंडरद्वारे निर्धारित केली जाते आणि ती प्रत्येक वर्षी बदलू शकते. नवीन चंद्र दिसणे हे रमजानच्या शेवटी आणि शव्वालच्या सुरुवातीस सूचित करते, ज्या महिन्यात ईद साजरी केली जाते.रमजान महिन्यानंतर लगेचच शव्वालच्या पहिल्या दिवशी ईद अल-फित्र साजरी केली जाते. रमजान हा मुस्लिमांसाठी उपवास, प्रार्थना, प्रतिबिंब आणि आध्यात्मिक वाढीचा महिना आहे.
रमजानमध्ये मुस्लिम पहाटेपासून सूर्यास्तापर्यंत उपवास करतात. सुहूर हे उपवास सुरू होण्यापूर्वी पहाटेचे जेवण आहे आणि इफ्तार हे जेवण आहे जे सूर्यास्ताच्या वेळी उपवास सोडते.
![Eid information in marathi](https://marathidelight.com/wp-content/uploads/2023/12/Eid-information-in-marathi-1024x576.jpg)
उपवासाचा शेवटचा दिवस त्यानंतर ईद साजरी केली जाते.ईदच्या दिवशी सकाळी मुस्लिम सलत अल-ईद म्हणून ओळखल्या जाणार्या विशेष प्रार्थनेसाठी जमतात. प्रार्थना सहसा मशिदी, मोकळे मैदान किंवा नियुक्त प्रार्थना ग्राउंड येथे मोठ्या मंडळांमध्ये केली जाते. हा ईदच्या सणाचा एक महत्त्वाचा पैलू आहे.
ईदच्या प्रार्थनेपूर्वी, मुस्लिमांना जकात अल-फित्र नावाचे विशिष्ट धर्मादाय देणगी देणे आवश्यक आहे. हे दान उपवास करणार्यांना कोणत्याही असभ्य कृत्य किंवा भाषणापासून शुद्ध करण्यासाठी आणि गरीब आणि गरजूंना मदत करण्यासाठी आहे.ईदच्या नमाजानंतर मुस्लिमांनी शुभेच्छा आणि शुभेच्छांची देवाणघेवाण केली. सामान्य अभिवादन म्हणजे “ईद मुबारक”, ज्याचा अनुवाद “धन्य ईद” किंवा “ईदच्या शुभेच्छा” असा होतो.
ईदच्या दिवशी नवे कपडे घालण्याची मुस्लिमांची परंपरा आहे. कुटुंबे अनेकदा भेटवस्तूंची देवाणघेवाण करतात आणि विशेषत: मुलांना ईदी मिळते, जी पैसे किंवा वडीलधाऱ्यांनी दिलेली भेटवस्तू असते.ईद म्हणजे मेजवानी आणि कुटुंब आणि मित्रांसह जेवण सामायिक करण्याचा वेळ.
विशेष पदार्थ आणि मिठाई तयार केली जाते आणि सांप्रदायिक जेवण आयोजित केले जाते. पाहुण्यांना आमंत्रित करून ईदचा आनंद वाटून घेण्याची प्रथा आहे.
ईद दयाळूपणा, औदार्य आणि दान यांच्या कृतींवर जोर देते. मुस्लिमांना या सणाच्या काळात मतभेद मिटवण्यासाठी, तक्रारी माफ करण्यासाठी आणि गरजूंना मदतीचा हात देण्यासाठी प्रोत्साहित केले जाते.ईद हा सामुदायिक उत्सव आहे आणि मुस्लिम बहुधा सामाजिक कार्यक्रम, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि उत्सवाच्या उपक्रमांसाठी एकत्र येतात. कुटुंब, मित्र आणि शेजारी यांच्याशी बंध मजबूत करण्याची ही वेळ आहे.
घरे आणि सार्वजनिक जागा दिवे आणि उत्सवाच्या दागिन्यांनी सजवल्या जातात. आकर्षक रंग आणि सजावटीसह रस्ते आणि बाजारपेठा सजविले जातात.ईद हा आध्यात्मिक चिंतन आणि कृतज्ञतेचा काळ आहे. मुस्लिम रमजानमध्ये दाखवलेल्या शक्ती आणि शिस्तीबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करतात आणि भविष्यासाठी क्षमा आणि आशीर्वाद मागतात.
ईद अल-फितर हा एक आनंदाचा प्रसंग आहे जो मुस्लिम समुदायाला विश्वास, एकता आणि करुणेच्या उत्सवात एकत्र आणतो. हे धर्मादाय, नम्रता आणि कृतज्ञता या मूल्यांचे प्रतिबिंबित करते आणि ते इतरांसह आशीर्वाद सामायिक करण्याच्या महत्त्वाची आठवण करून देते.
दसरा | Dussehra information in marathi
“दसरा” या सणाला “विजयादशमी” या नावानेही ओळखले जाते.दसरा हा सण भारतात मोठ्या प्रमाणावर साजरा केला जातो. दसरा हा वाईटावर चांगल्याचा विजय असल्याचे चिन्हांकित करतो आणि हिंदू महाकाव्य रामायणाशी संबंधित आहे.
दसरा हा हिंदू महिन्यातील अश्विन महिन्याच्या दहाव्या दिवशी साजरा केला जातो, जो सहसा सप्टेंबर किंवा ऑक्टोबरमध्ये येतो. नवरात्रीच्या नऊ दिवसांच्या उत्सवाचा तो कळस आहे.दसरा हा राक्षस राजा रावणावर भगवान रामाच्या विजयाचे स्मरण करतो, वाईटावर चांगल्याच्या विजयाचे प्रतीक आहे. हे देवी दुर्गाला समर्पित 10 दिवसांच्या उत्सवाची समाप्ती देखील दर्शवते.
भारताच्या अनेक भागांमध्ये, रामायणातील भागांचे चित्रण करून “राम लिला” नावाचे विस्तृत नाट्यप्रदर्शन आयोजित केले जाते. रावण, त्याचा भाऊ कुंभकर्ण आणि पुत्र मेघनाद यांच्या पुतळ्याच्या दहनाने या कार्यक्रमाची समाप्ती होते, जे सद्गुणाच्या विजयाचे प्रतीक आहे.काही प्रदेशात दसरा हा नवरात्रोत्सवादरम्यान दुर्गा देवीच्या उपासनेशी संबंधित आहे. या उत्सवाची सांगता दुर्गा मूर्तींचे नदीत किंवा जलकुंभात विसर्जन करून होते.
![Dussehra information in marathi](https://marathidelight.com/wp-content/uploads/2023/12/Dussehra-information-in-marathi-1024x576.jpg)
रावणाच्या पुतळ्याचे दहन हा दसरा उत्सवातील मुख्य विधी आहे. मोठमोठे पुतळे फटाक्यांनी भरले जातात आणि जाळले जातात, तमाशा पाहण्यासाठी गर्दी आकर्षित करतात.दसरा हा केवळ धार्मिक सण नसून सांस्कृतिक कार्यक्रम, जत्रा आणि सामाजिक मेळावे यांचाही काळ आहे. चांगल्याचा विजय साजरा करण्यासाठी लोक एकत्र येतात आणि विविध उत्सवांचा आनंद घेतात.
दसरा या सणाच्या दिवशी आजूबाजूचे परिसरातले भावबंध, नातेवाईक एकमेकांच्या घरी जाऊन दसऱ्याच्या शुभेच्छा आपट्याच्या पानाच्या स्वरूपात दिले जातात. भारतामध्ये हिंदू धर्मामध्ये दसरा या शुभ दिनी नवीन व्यवसायाची नवीन वस्तूंची खरेदी करण्यात येते.